Tlenek węgla jest bezbarwny, bezwonny i nie drażni. Nie ma objawu, który ostrzegłby przed wejściem do pomieszczenia — pierwsze symptomy, ból głowy i senność, pojawiają się, gdy zatrucie już trwa. Dlatego CO mierzy się przyrządem albo nie mierzy wcale.
Dlaczego CO jest tak groźny
Tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną ponad dwieście razy silniej niż tlen. Krew przestaje transportować tlen, mimo że w powietrzu tlenu nie brakuje — detektor tlenu nie pokaże niczego niepokojącego. To dlatego pomiar zawartości O₂ nie zastępuje pomiaru CO.
Gęstość tlenku węgla jest niemal identyczna z gęstością powietrza, więc nie gromadzi się ani przy stropie, ani przy podłodze — miesza się z całą objętością pomieszczenia. Czujnik montuje się na wysokości strefy oddechowej, około 1,5 m, a w garażach w miejscach o najsłabszej wentylacji i przy rampach.
Skąd się bierze
- Garaże podziemne i wielopoziomowe — spaliny samochodowe. Najczęstsze zastosowanie detekcji CO w Polsce.
- Kotłownie gazowe i olejowe — niepełne spalanie przy niedrożnym kominie albo złym ciągu.
- Hale z transportem spalinowym — wózki widłowe LPG i diesel, zwłaszcza zimą przy zamkniętych bramach.
- Agregaty prądotwórcze uruchamiane w pomieszczeniach albo przy otwartych oknach.
- Pożary i dogaszanie — CO jest głównym gazem toksycznym w dymie.
- Przemysł — piece, procesy z niepełnym spalaniem, produkcja stali.
Progi alarmowe i zakresy
W garażach podziemnych progi ustawia się zwykle na 30 ppm (załączenie wentylacji) i 60 ppm (alarm i ewakuacja), choć konkretne wartości wynikają z projektu instalacji. W detektorach osobistych typowe progi to 20 ppm i 100 ppm. Wartości odniesienia dla środowiska pracy określa rozporządzenie o NDS i NDSCh.
Standardowy zakres sensora to 0–500 ppm lub 0–1000 ppm. Do zastosowań pożarniczych stosuje się sensory o zakresie rozszerzonym.
Przenośny czy stacjonarny
Stacjonarny — wszędzie tam, gdzie zagrożenie jest stałe i związane z miejscem. W garażu podziemnym system CO nie tylko alarmuje: steruje wentylacją, więc realnie obniża stężenie zamiast tylko je sygnalizować. Centrala zbiera sygnał z czujników i załącza wentylatory, a przy drugim progu uruchamia sygnalizację i blokadę wjazdu.
Przenośny — przy pracach serwisowych, w kotłowni, przy wejściu do przestrzeni zamkniętej. Detektor 4-gazowy ma kanał CO w standardzie.
Sprzęt w naszej ofercie
Systemy stacjonarne do garaży i kotłowni — centrala detekcji CO, AGD200 mierzący CO i CO₂ z pomiarem temperatury i wilgotności, AG200. Cała kategoria systemów stacjonarnych.
Jednogazowe — Honeywell BW Solo, Dräger Pac 6000, K10 SafeTech Core Compact.
Wielogazowe — Honeywell GasAlertMicroClip XL / X3, MSA ALTAIR 4XR, Dräger X-am 5000. Zobacz detektory wielogazowe.
Masz już instalację GAZEX? To najczęściej spotykany w Polsce system detekcji CO w garażach podziemnych. Serwisujemy go niezależnie od tego, kto go montował: kalibracja modułów gazem wzorcowym, sprawdzenie torów alarmowych i protokół do dokumentacji obiektu — serwis i kalibracja GAZEX.
Przeglądy instalacji CO w garażu
System detekcji CO jest urządzeniem bezpieczeństwa i wymaga okresowych przeglądów z kalibracją czujników. Nieskalibrowany czujnik zaniża wskazania i nie uruchomi wentylacji w porę, a instalacja wygląda wtedy na sprawną — zasilanie jest, dioda świeci, centrala nie zgłasza usterki.
Przeglądy instalacji stacjonarnych robimy u klienta, z protokołem do dokumentacji obiektu. Standardowo na Pomorzu, ale wyjeżdżamy w całym kraju — ostatnio do Warszawy i Bydgoszczy; wyjazd poza region umawiamy indywidualnie. Zakres serwisu · zapytaj o przegląd.
Detekcja innych gazów
Każdy gaz rządzi się własnymi regułami — inna wysokość montażu, inna technika pomiaru, inne progi. Zebraliśmy je osobno: detektor wodoru H₂, detektor siarkowodoru H₂S, detektor dwutlenku węgla CO₂, detektor amoniaku NH₃.
Najczęstsze pytania
Na jakiej wysokości montuje się czujnik CO?
Około 1,5 m, w strefie oddechowej. Tlenek węgla ma gęstość zbliżoną do powietrza i miesza się z całą objętością pomieszczenia — nie zbiera się ani pod stropem, ani przy podłodze.
Czy detektor tlenu wykryje zatrucie CO?
Nie. Tlenek węgla blokuje transport tlenu we krwi, a zawartość tlenu w powietrzu pozostaje prawidłowa. To dwa niezależne pomiary.
Czy czujnik CO w garażu wymaga kalibracji?
Tak, okresowo. Sensor elektrochemiczny z czasem traci czułość, a instalacja nie sygnalizuje tego żadnym błędem.
Czym różni się detektor CO od czujnika domowego?
Zakresem, dokładnością i tym, że przyrząd przemysłowy podlega kalibracji ze świadectwem. Czujnik domowy jest urządzeniem ostrzegawczym, nie pomiarowym.